Üretim programı

Üretim Programı Nedir?

Üretim programı, imalat yapan işletmelerin siparişten ham madde ihtiyacına, iş emrinden üretim takibine, kalite kontrolden maliyet hesaplamaya kadar bütün süreçlerini tek sistem üzerinden yönetmesini sağlayan yazılımdır.

Bir üretim işletmesinde yalnızca ne kadar ürün üretildiğini bilmek yeterli değildir. Ürünün hangi sipariş için üretildiği, hangi ham maddelerin kullanıldığı, üretimin hangi makinede yapıldığı, ne kadar fire oluştuğu ve ürünün işletmeye gerçek maliyetinin ne olduğu da bilinmelidir.

Profesyonel bir üretim programı sayesinde işletmeler aşağıdaki süreçleri birbiriyle bağlantılı şekilde takip edebilir:

• Müşteri siparişleri
• Ürün reçeteleri
• Ürün ağaçları
• Ham madde ihtiyaçları
• Satın alma talepleri
• Üretim iş emirleri
• Makine ve personel planlaması
• Operasyonlar
• Barkodlu üretim hareketleri
• Fire ve ikinci kalite ürünler
• Kalite kontrol
• Mamul girişleri
• Üretim maliyetleri
• Depo ve sevkiyat süreçleri
• Yönetim raporları

Excel tabloları, kâğıt formlar ve birbirinden bağımsız yazılımlar yerine tüm üretim verilerinin tek merkezde toplanması, işletmenin gerçek durumunun görülmesini sağlar.

Üretim Programı Neden Gereklidir?

Üretim yapan işletmeler büyüdükçe kontrol edilmesi gereken veri miktarı da artar. Sipariş sayıları, ürün çeşitleri, ham maddeler, personeller, makineler ve operasyonlar çoğaldığında manuel takip yöntemleri yetersiz kalır.

Üretim programı kullanılmayan işletmelerde genellikle şu problemler görülür:

• Üretim emirleri sözlü olarak verilir.
• Hangi siparişin üretimde olduğu bilinemez.
• Ham madde eksikliği üretim başladıktan sonra fark edilir.
• Müşterilere yanlış teslim tarihleri verilir.
• Stok miktarları gerçeği yansıtmaz.
• Fazla veya eksik satın alma yapılır.
• Üretim firesi kayıt altına alınmaz.
• Makine duruşları takip edilemez.
• Personel verimliliği ölçülemez.
• Ürün maliyetleri tahmini olarak hesaplanır.
• Siparişlerin kârlı mı zararlı mı olduğu görülemez.
• Departmanlar farklı bilgiler üzerinden çalışır.

Üretim programı bu dağınık yapıyı ortadan kaldırır. Satış, satın alma, depo, üretim, kalite kontrol ve muhasebe departmanlarının aynı veriler üzerinden çalışmasını sağlar.

Üretim Programı Nasıl Çalışır?

Üretim programı, satış siparişinin sisteme girilmesiyle başlayan süreci otomatik ve kontrollü şekilde yönetir.

Müşteriden gelen sipariş sisteme kaydedildiğinde program, üretilecek ürünün reçetesini kontrol eder. Reçetede bulunan ham madde ve yarı mamullerin mevcut stok miktarları incelenir.

Eksik malzemeler varsa satın alma talepleri oluşturulur. Mevcut stoklar yeterliyse üretim için iş emri hazırlanır.

İş emri içerisinde şu bilgiler yer alabilir:

• Üretilecek ürün
• Üretilecek miktar
• Müşteri ve sipariş bilgisi
• Planlanan başlangıç tarihi
• Planlanan bitiş tarihi
• Kullanılacak ham maddeler
• Kullanılacak makineler
• Gerçekleştirilecek operasyonlar
• Görevli personeller
• Kalite kontrol aşamaları
• Teslim tarihi

Üretim başladığında gerçekleşen miktarlar, kullanılan malzemeler, operasyon süreleri, fireler ve makine çalışma bilgileri sisteme işlenir.

Üretim tamamlandığında mamul stokları artırılır, kullanılan ham maddeler stoktan düşülür ve gerçekleşen üretim maliyeti hesaplanır.

Üretim Programının Temel Özellikleri

Siparişe Göre Üretim Planlama

Üretim programı, müşterilerden gelen siparişleri doğrudan üretim planına dönüştürür.

Sipariş miktarı, teslim tarihi, müşteri önceliği ve üretim kapasitesi dikkate alınarak hangi ürünün ne zaman üretileceği belirlenir.

Bu sayede satış departmanı, müşteriye rastgele teslim tarihi vermek yerine üretim kapasitesine dayalı gerçekçi bilgiler sunabilir.

Ürün Reçetesi Oluşturma

Ürün reçetesi, bir mamulün üretiminde kullanılacak ham madde ve yarı mamullerin tanımlandığı yapıdır.

Her ürün için şu bilgiler sisteme kaydedilebilir:

• Kullanılacak malzemeler
• Malzeme miktarları
• Fire oranları
• Alternatif malzemeler
• Operasyonlar
• İşçilik süreleri
• Makine süreleri
• Üretim açıklamaları

Doğru tanımlanan ürün reçeteleri, malzeme ihtiyaçlarının ve üretim maliyetlerinin doğru hesaplanmasını sağlar.

Çok Seviyeli Ürün Ağacı

Bazı ürünler doğrudan ham maddelerden değil, birden fazla yarı mamulün birleşmesiyle üretilir.

Çok seviyeli ürün ağacı özelliği sayesinde mamul, yarı mamul ve ham madde ilişkileri ayrıntılı şekilde tanımlanabilir.

Program, ana ürünün üretilebilmesi için hangi yarı mamullerin önceden hazırlanması gerektiğini hesaplayabilir.

MRP Malzeme İhtiyaç Planlaması

MRP, üretim için gerekli malzemelerin miktarını ve ihtiyaç tarihini hesaplayan sistemdir.

Üretim programı aşağıdaki verileri değerlendirerek malzeme ihtiyacını belirler:

• Açık satış siparişleri
• Mevcut stoklar
• Minimum stok seviyeleri
• Açık satın alma siparişleri
• Açık üretim emirleri
• Ürün reçeteleri
• Tahmini üretim planları

Bu hesaplama sayesinde işletme gereğinden fazla ham madde satın almak zorunda kalmaz. Aynı zamanda malzeme eksikliğinden kaynaklanan üretim duruşları azaltılır.

İş Emri Takibi

Üretilecek ürünler için iş emirleri oluşturulur. Her iş emri, üretimin ne zaman başlayacağını, hangi işlemlerden geçeceğini ve hangi tarihte tamamlanması gerektiğini gösterir.

Üretim programı üzerinden iş emirleri şu durumlara göre takip edilebilir:

• Planlandı
• Malzeme bekliyor
• Üretime başladı
• Operasyonda
• Kalite kontrolde
• Tamamlandı
• Kısmi tamamlandı
• Gecikti
• İptal edildi

Yöneticiler hangi iş emirlerinin zamanında ilerlediğini, hangilerinin geciktiğini anlık olarak görebilir.

Operasyon ve Rota Yönetimi

Ürünlerin üretim sırasında geçeceği aşamalar operasyon olarak tanımlanır.

Örnek operasyonlar şunlardır:

• Kesim
• Büküm
• Kaynak
• Montaj
• Boyama
• Paketleme
• Kalite kontrol
• Etiketleme
• Sevkiyat hazırlığı

Her operasyon için kullanılacak makine, görevli personel, tahmini süre ve kontrol kriterleri belirlenebilir.

Bu yapı sayesinde ürünün üretimin hangi aşamasında olduğu kolayca takip edilir.

Makine ve Kapasite Planlama

Makine kapasitesi dikkate alınmadan hazırlanan üretim planları gerçekçi olmaz.

Üretim programında makinelerin günlük çalışma süreleri, vardiyaları, bakım tarihleri ve kapasiteleri tanımlanabilir.

Program, makine yoğunluklarını analiz ederek üretim emirlerinin uygun kaynaklara dağıtılmasını sağlar.

Makine kapasite planlaması sayesinde:

• Aynı makineye aşırı iş yüklenmez.
• Boş kapasite görülebilir.
• Üretim darboğazları tespit edilir.
• Teslim tarihleri daha doğru hesaplanır.
• Fazla mesai ihtiyacı önceden belirlenir.

Barkodlu Üretim Takibi

Üretim sahasında manuel veri girişi yapmak zaman kaybına ve hatalara neden olabilir.

Barkodlu üretim sistemi sayesinde iş emirleri, ürünler, ham maddeler, makineler ve personeller barkodlarla tanımlanabilir.

Personel barkod okutarak şu işlemleri gerçekleştirebilir:

• İş emrini başlatma
• Operasyon başlangıcı
• Operasyon bitişi
• Üretilen miktarı bildirme
• Fire girişi yapma
• Ham madde tüketimi
• Mamul üretim girişi
• Depoya transfer
• Kalite kontrol bildirimi

Tablet, mobil cihaz, barkod okuyucu veya el terminali kullanılarak üretim sahasından anlık veri alınabilir.

Ham Madde ve Stok Takibi

Üretim programı; ham madde, yarı mamul, mamul, yardımcı malzeme ve ambalaj stoklarını birlikte yönetir.

Üretim emri açıldığında gerekli malzemeler rezerve edilebilir. Üretimde kullanılan malzemeler stoktan düşülür, tamamlanan ürünler mamul deposuna alınır.

Bu sayede sistemde görülen stok miktarları gerçek depo durumuyla uyumlu hale gelir.

Parti, Lot ve Seri Numarası Takibi

Üretimde izlenebilirliğin önemli olduğu sektörlerde parti, lot ve seri numarası takibi yapılabilir.

Program üzerinden şu soruların cevaplarına ulaşılabilir:

• Ham madde hangi tedarikçiden alındı?
• Hangi parti üretimde kullanıldı?
• Hangi ürünler bu malzemeyle üretildi?
• Ürün hangi müşteriye sevk edildi?
• Üretimi hangi personel gerçekleştirdi?
• Hangi kalite kontrol sonuçları kaydedildi?

Geri çağırma veya kalite problemi yaşandığında etkilenen ürünler hızlı şekilde belirlenebilir.

Fire ve Hurda Takibi

Fireler kayıt altına alınmadığında ürün maliyetleri gerçeği yansıtmaz.

Üretim programı ile fireler nedenlerine göre sınıflandırılabilir:

• Makine arızası
• Hatalı ham madde
• Personel hatası
• Ölçü hatası
• Kesim firesi
• Kalite uygunsuzluğu
• Ayar kaybı
• Ambalaj hatası

Fire miktarları ürün, makine, operasyon, personel veya vardiya bazında raporlanabilir.

Kalite Kontrol Yönetimi

Kalite kontrol süreçleri üretimin farklı aşamalarında uygulanabilir.

Ham madde kabul, üretim içi kontrol ve final kalite kontrol adımları sisteme tanımlanabilir.

Kontrol sonuçları, ölçüm değerleri, uygunsuzluk nedenleri ve alınan aksiyonlar kayıt altına alınabilir.

Kalite kontrol onayı bulunmayan ürünlerin mamul deposuna veya sevkiyata geçmesi engellenebilir.

Fason Üretim Takibi

İşletme dışına gönderilen veya başka firmalar adına yapılan fason üretimler ayrı olarak takip edilebilir.

Fason firmaya gönderilen ham maddeler, yarı mamuller, işlem maliyetleri ve geri gelen ürünler sistem üzerinden kontrol edilir.

Böylece fason üretimde kaybolan malzemeler, eksik teslimatlar ve maliyet farklılıkları daha kolay tespit edilir.

Üretim Maliyet Hesaplama

Üretim maliyetini bilmeden doğru satış fiyatı belirlemek mümkün değildir.

Üretim programı ile ürün maliyetine aşağıdaki kalemler dahil edilebilir:

• Ham madde maliyeti
• Yarı mamul maliyeti
• Direkt işçilik
• Makine çalışma maliyeti
• Enerji giderleri
• Fason işlem maliyetleri
• Fire maliyetleri
• Ambalaj maliyetleri
• Genel üretim giderleri
• Ek operasyon maliyetleri

Planlanan maliyet ile gerçekleşen maliyet karşılaştırılarak ürün bazında sapma analizi yapılabilir.

Üretim Takip Programı ile Anlık Kontrol

Üretim programının en önemli avantajlarından biri üretim sahasındaki hareketleri anlık olarak göstermesidir.

Yöneticiler bilgisayar, tablet veya mobil cihaz üzerinden aşağıdaki bilgilere ulaşabilir:

• Günlük üretim miktarları
• Açık iş emirleri
• Tamamlanan işler
• Geciken siparişler
• Çalışan makineler
• Duruşta olan makineler
• Operasyon süreleri
• Üretim fireleri
• Personel performansı
• Planlanan ve gerçekleşen üretim farkları

Anlık veriler sayesinde sorunlar gün sonunda değil, oluştuğu anda tespit edilir.

Excel ile Üretim Takibi Yapılır mı?

Başlangıç seviyesinde bazı işletmeler Excel ile üretim takibi yapabilir. Ancak sipariş ve ürün sayısı arttıkça Excel dosyaları yetersiz kalır.

Excel ile üretim takibinde şu sorunlar yaşanabilir:

• Aynı dosyanın farklı sürümleri oluşur.
• Formüller yanlışlıkla bozulabilir.
• Stoklar anlık olarak güncellenmez.
• Üretim ve satın alma bağlantısı kurulamaz.
• Kullanıcı yetkilendirmesi sınırlıdır.
• İşlem geçmişi güvenli şekilde izlenemez.
• Ürün reçeteleri kontrolsüz değiştirilebilir.
• Maliyet hesapları manuel yapılır.
• Departmanlar farklı dosyalar kullanır.

Üretim programı ise bütün süreçleri aynı veri tabanında birleştirir. Bir işlem yapıldığında ilgili stok, üretim, maliyet ve raporlama kayıtları otomatik olarak güncellenir.

Üretiminiz büyüyorsa Excel bir çözüm olmaktan çıkar ve işletmeniz için risk oluşturmaya başlar.

Üretim Programı Hangi Sektörlerde Kullanılır?

Üretim programları birçok farklı sektöre göre yapılandırılabilir.

Başlıca kullanım alanları şunlardır:

• Makine üretimi
• Metal sanayi
• Otomotiv yan sanayi
• Plastik enjeksiyon
• Gıda üretimi
• Tekstil ve konfeksiyon
• Mobilya üretimi
• Kimya ve kozmetik
• Elektrik ve elektronik
• Kablo üretimi
• Ambalaj ve matbaa
• Medikal ürünler
• Yapı malzemeleri
• Cam ve alüminyum
• Savunma sanayi
• Siparişe özel üretim
• Seri üretim
• Proje bazlı üretim
• Fason üretim

Her sektörün ihtiyaçları farklı olduğu için program kurulumu standart şekilde yapılmamalıdır. İşletmenin ürün yapısı, üretim modeli, makineleri ve mevcut iş akışı analiz edilmelidir.

Üretim Programının İşletmeye Sağladığı Avantajlar

Doğru yapılandırılmış bir üretim yönetim programı işletmeye şu faydaları sağlar:

• Üretim süreçleri standart hale gelir.
• Siparişler zamanında tamamlanır.
• Ham madde eksiklikleri önceden görülür.
• Gereksiz stok maliyetleri azalır.
• Makine kapasitesi daha verimli kullanılır.
• İş emirleri kontrollü şekilde ilerler.
• Fireler ve kayıplar azaltılır.
• Ürün maliyetleri doğru hesaplanır.
• Sipariş kârlılığı ölçülür.
• Departmanlar aynı veriler üzerinden çalışır.
• Yönetim gerçek zamanlı raporlara ulaşır.
• Müşterilere daha doğru teslim tarihi verilir.
• Üretimde izlenebilirlik sağlanır.
• İşletmenin büyümesi kontrol altında tutulur.

En İyi Üretim Programı Nasıl Seçilir?

En iyi üretim programı, en fazla özelliğe sahip olan değil; işletmenin gerçek ihtiyaçlarına uyum sağlayan programdır.

Program seçerken şu kriterler değerlendirilmelidir:

• Ürün reçetesi desteği
• Çok seviyeli ürün ağacı
• MRP hesaplama
• İş emri takibi
• Operasyon yönetimi
• Makine kapasite planlaması
• Barkod ve el terminali entegrasyonu
• Parti, lot ve seri numarası takibi
• Kalite kontrol
• Fire yönetimi
• Fason üretim
• Üretim maliyeti
• Depo ve stok entegrasyonu
• Muhasebe entegrasyonu
• Mobil kullanım
• Yönetim raporları
• Kullanıcı yetkilendirmesi
• Teknik destek
• Eğitim ve kurulum hizmeti

Yazılım satın almak tek başına yeterli değildir. Başarılı bir üretim otomasyonu için süreç analizi, doğru kurulum, veri hazırlığı, kullanıcı eğitimi ve düzenli teknik destek gerekir.

Dijital Planet Üretim Programı

Dijital Planet Üretim Programı, işletmelerin üretim süreçlerini satış siparişinden mamul sevkiyatına kadar tek merkezden takip etmesini sağlayan entegre çözümler sunar.

İşletmenin ihtiyaçlarına göre aşağıdaki süreçler birlikte yönetilebilir:

• Sipariş yönetimi
• Ürün reçeteleri
• Ürün ağacı
• MRP planlama
• Satın alma ihtiyaçları
• İş emirleri
• Operasyon takibi
• Makine planlama
• Barkodlu üretim
• Personel üretim bildirimi
• Fire ve hurda takibi
• Kalite kontrol
• Fason üretim
• Depo otomasyonu
• Üretim maliyetleri
• Mobil üretim ekranları
• ERP ve muhasebe entegrasyonu
• Yönetim ve patron raporları

Hazır ve değiştirilemeyen kalıplar yerine, işletmenin gerçek üretim yapısına göre uyarlanabilen çözümler hedeflenir.

Üretiminizi Tahminlerle Değil, Gerçek Verilerle Yönetin

Hangi siparişin üretimde olduğunu bilmiyorsanız, stok rakamlarınıza güvenemiyorsanız ve ürün maliyetlerini tahmini hesaplıyorsanız üretiminizi tam olarak kontrol etmiyorsunuz demektir.

Üretim büyüdükçe manuel takip yöntemleri daha fazla personel, daha fazla dosya ve daha fazla hata oluşturur.

Üretim programı sayesinde satış, satın alma, depo, üretim, kalite ve maliyet süreçlerini tek merkezde birleştirebilirsiniz.

Üretimi yalnızca takip etmekle yetinmeyin. Planlayın, ölçün, maliyetlendirin ve gerçek verilerle yönetin.

Sıkça Sorulan Sorular

Üretim programı ne işe yarar?

Üretim programı; siparişlerin, ürün reçetelerinin, ham madde ihtiyaçlarının, iş emirlerinin, makinelerin, operasyonların, stokların ve üretim maliyetlerinin tek sistem üzerinden yönetilmesini sağlar.

Üretim programı ile MRP programı aynı mıdır?

MRP, üretim için gereken malzemelerin miktarını ve ihtiyaç tarihini hesaplar. Üretim programı ise MRP’ye ek olarak iş emirleri, operasyonlar, makineler, barkod, kalite, maliyet ve depo süreçlerini de yönetir.

Küçük işletmeler üretim programı kullanabilir mi?

Evet. Ürün çeşidi, sipariş ve stok hareketleri artmaya başlayan küçük ve orta ölçekli üretim işletmeleri üretim programı kullanabilir.

Üretim programı muhasebeyle entegre çalışır mı?

Uygun entegrasyon altyapısıyla üretim, satış, satın alma, stok, depo ve muhasebe hareketleri birbirine bağlanabilir.

Barkodlu üretim takibi yapılabilir mi?

Evet. İş emirleri, ürünler, personeller, makineler ve operasyonlar barkodlarla tanımlanabilir. Üretim hareketleri barkod okuyucu, tablet veya el terminali üzerinden kaydedilebilir.

Üretim maliyeti nasıl hesaplanır?

Ham madde, işçilik, makine süresi, enerji, fason işlem, fire, ambalaj ve genel üretim giderleri maliyet hesaplamasına dahil edilebilir.

Üretim programı bulut üzerinden kullanılabilir mi?

Programın teknik altyapısına göre bulut sunucu, uzak bağlantı veya web tabanlı kullanım seçenekleri uygulanabilir.

Üretim programı fiyatları ne kadar?

Üretim programı fiyatları; kullanıcı sayısına, kullanılacak modüllere, üretim modeline, entegrasyonlara ve özel geliştirme ihtiyaçlarına göre değişir. Sağlıklı bir fiyatlandırma için işletmenin süreçlerinin analiz edilmesi gerekir.

Üretim Programı Teklifi Alın

Üretim emirlerinizi kâğıtlardan, stoklarınızı farklı dosyalardan ve maliyetlerinizi tahmini tablolardan takip etmeyi bırakın.

İşletmenize uygun üretim programı, MRP, üretim takip, barkod, depo otomasyonu ve ERP entegrasyonu çözümleri için bizimle iletişime geçin.

Hesap Yazılım Bilişim ve Danışmanlık LTD. ŞTİ.
Web: www.hesapyazilim.com
E-posta: info@hesapyazilim.com
Konum: Bayrampaşa / İstanbul

⚠️ ÖNEMLİ NOT: Sovos Digital Planet ile herhangi bir bağlantımız bulunmamaktadır. Entegratörlük uygulamamız ve kontör satışımız yoktur.