Mikro Üretim İş Emri Nasıl Yapılır?
Mikro üretim iş emri oluşturmak için öncelikle üretilecek mamulün stok ve ürün kartları hazırlanmalı, ürün reçetesindeki hammadde ve yarı mamuller tanımlanmalı, ardından İş Emri Kartı üzerinden üretilecek ürün, miktar, başlangıç tarihi, teslim tarihi ve ilgili depo bilgileri girilmelidir.
İş emri oluşturulduktan sonra gerekli malzemeler planlanır, üretime çıkış hareketleri yapılır, tamamlanan mamuller ürün giriş hareketiyle depoya alınır ve iş emrine bağlı planlanan–gerçekleşen tüketimler kontrol edilir.
Mikro üretim iş emri süreci genel olarak şu şekilde ilerler:
1. Hammadde, yarı mamul ve mamul stok kartları hazırlanır.
2. Üretilecek mamul ürün yönetimine tanıtılır.
3. Ürün reçetesi ve sarfiyat bilgileri oluşturulur.
4. Gerekli depo ve üretim parametreleri düzenlenir.
5. İş Emri Kartı 231300 üzerinden iş emri açılır.
6. Üretim miktarı ve planlanan tarihler belirlenir.
7. İş Emri Malzeme Planlama Fişiyle ihtiyaçlar kontrol edilir.
8. Hammaddeler üretime çıkarılır.
9. Gerçekleşen tüketimler sisteme kaydedilir.
10. Üretilen mamuller Ürün Giriş Fişiyle depoya alınır.
11. Fire, hurda ve eksik üretimler kaydedilir.
12. İş emrine bağlı stok hareketleri kontrol edilir.
13. Planlanan ve gerçekleşen maliyetler karşılaştırılır.
14. Üretim tamamlandığında iş emri kapatılır.
Mikro Jump, üretim, stok, maliyet ve muhasebe süreçlerinin entegre yönetilmesine yönelik temel üretim özellikleri sunar. Mikro Fly ise iş emirleri, üretim rotaları, iş istasyonları, kapasite ve detaylı üretim maliyetleri gibi daha gelişmiş MRP2 süreçlerini destekler.
Hesap Yazılım Bilişim ve Danışmanlık LTD. ŞTİ.; Mikro Jump ve Mikro Fly kullanan üretim işletmelerine iş emri kurulumu, reçete yapılandırması, üretim danışmanlığı, kullanıcı eğitimi, özel raporlama ve teknik destek hizmetleri sunmaktadır.
Mikro Üretim İş Emri Nedir?
Mikro üretim iş emri, hangi ürünün ne kadar, hangi tarihte ve hangi malzemeler kullanılarak üretileceğini belirleyen temel üretim kaydıdır.
İş emri, üretim planıyla gerçekleşen üretim hareketleri arasındaki bağlantıyı oluşturur.
Bir üretim iş emri üzerinden şu bilgiler takip edilebilir:
Üretilecek mamul
Planlanan üretim miktarı
Gerçekleşen üretim miktarı
Ürün reçetesi
Kullanılacak hammaddeler
Kullanılacak yarı mamuller
Planlanan başlangıç tarihi
Planlanan bitiş tarihi
Gerçekleşen başlangıç ve bitiş tarihi
Üretim deposu
Hammadde çıkış deposu
Müşteri siparişi
Proje kodu
Sorumluluk merkezi
Üretim safhası
Operasyonlar
Fire ve hurda miktarı
Planlanan maliyet
Gerçekleşen maliyet
İş emri durumu
Mikro’nun resmî İş Emri Kartı açıklamasında, üretim bölümüne verilen her bağımsız üretim işi için ayrı bir iş emri kartı oluşturulması önerilmektedir. Bu yöntem üretimlerin, tüketimlerin ve maliyetlerin birbirine karışmadan takip edilmesini kolaylaştırır.
Mikro İş Emri Neden Kullanılmalıdır?
İş emri açılmadan yapılan üretim hareketleri yalnızca stok giriş ve çıkışı gibi görülebilir. Hangi sipariş için üretim yapıldığı, ne kadar hammadde tüketildiği ve oluşan maliyetin hangi ürüne ait olduğu düzenli şekilde izlenemeyebilir.
İş emri kullanıldığında:
Üretilecek ürün ve miktar önceden belirlenir.
Hammadde ihtiyaçları hesaplanır.
Ürün reçetesiyle gerçekleşen tüketim karşılaştırılır.
Müşteri siparişiyle üretim arasında bağlantı kurulur.
Kısmi üretimler takip edilir.
Fire ve hurda miktarları iş emrine bağlanır.
Üretim süresi ölçülebilir.
Mamul girişleri kontrol edilir.
Planlanan ve gerçekleşen maliyetler karşılaştırılır.
Açık ve tamamlanan üretimler raporlanabilir.
Özellikle aynı ürünün farklı müşteri siparişleri veya projeler için üretildiği işletmelerde ayrı iş emirleri kullanılmalıdır.
Mikro Üretim İş Emri Açmadan Önce Yapılması Gerekenler
Mikro’da iş emri oluşturmak için yalnızca İş Emri Kartına ürün ve miktar girmek yeterli değildir.
Üretim altyapısının doğru hazırlanması gerekir.
İş emri oluşturmadan önce aşağıdaki kontroller yapılmalıdır:
Mikro Jump veya Mikro Fly üretim modülü mevcut mu?
Kullanıcının üretim menülerine yetkisi var mı?
Üretilecek mamulün stok kartı açılmış mı?
Mamul ürün yönetimine tanıtılmış mı?
Hammaddelerin stok kartları doğru mu?
Ölçü birimleri kontrol edilmiş mi?
Ürün reçetesi hazırlanmış mı?
Sarfiyat miktarları doğru mu?
Depolar tanımlanmış mı?
Üretim ve hammadde çıkış depoları belirlenmiş mi?
Fire oranları tanımlanmış mı?
Müşteri siparişi bağlantısı kullanılacak mı?
Lot veya seri numarası takibi yapılacak mı?
Maliyet yöntemi belirlenmiş mi?
Kullanılan Mikro sürümüne, ürüne, lisansa ve yetkilendirmeye göre ekrandaki alanlar veya menüler farklılık gösterebilir.
1. Hammadde ve Mamul Stok Kartlarını Hazırlayın
Üretimde kullanılacak bütün hammadde, yarı mamul, yardımcı malzeme ve mamullerin stok kartları açılmalıdır.
Stok kartlarında özellikle şu alanlar kontrol edilmelidir:
Stok kodu
Stok adı
Stok türü
Ana ölçü birimi
İkinci ve üçüncü birimler
Birim çarpanları
Barkod
Stok grubu
Kategori
Vergi oranı
Hammadde veya mamul sınıflandırması
Lot takip durumu
Seri numarası takip durumu
Depo bilgileri
Muhasebe kodları
Maliyet yöntemi
Minimum stok seviyesi
Yanlış stok türü veya ölçü birimi tanımı üretim hareketlerini ve maliyet hesaplarını bozabilir.
Örneğin hammadde kilogramla satın alınıyor ancak reçetede gram olarak kullanılıyorsa kilogram–gram dönüşüm katsayısının doğru tanımlanması gerekir.
Aksi durumda:
Hammadde ihtiyacı yanlış hesaplanabilir.
Üretime gereğinden fazla malzeme çıkarılabilir.
Stoklar negatif duruma düşebilir.
Fire oranları yanlış görünebilir.
Ürünün gerçek maliyeti bozulabilir.
2. Üretilecek Mamulü Ürün Yönetimine Tanıtın
Üretilecek mamulün yalnızca stok kartının açılması yeterli olmayabilir. Mamulün üretim yönetimi içerisinde ürün olarak tanımlanması gerekir.
Ürün tanımında aşağıdaki bilgiler hazırlanabilir:
Üretilecek mamul kodu
Ürün adı
Standart üretim miktarı
Üretim süresi
Üretim safhası
Sarfiyat bilgileri
Üretim deposu
Hammadde çıkış deposu
Fire oranı
Yarı mamul bağlantıları
Operasyon rotası
İş merkezi
Makine bilgisi
Maliyet bilgileri
Mamul, yarı mamul ve ara mamul yapılarının doğru sınıflandırılması özellikle çok seviyeli üretimlerde önemlidir.
Bir ana mamulün altında üretilecek yarı mamuller bulunuyorsa her seviyenin ayrı ürün ve reçete yapısıyla hazırlanması gerekebilir.
3. Mikro Ürün Reçetesini Oluşturun
Ürün reçetesi, bir mamulü üretmek için hangi hammadde veya yarı mamulden ne kadar kullanılacağını gösterir.
Örnek olarak bir adet mamul üretmek için şu malzemeler kullanılabilir:
2 kilogram ana hammadde
4 adet bağlantı elemanı
1 adet yarı mamul
1 metre kablo
1 adet ambalaj
Yüzde 2 standart fire
Reçete üzerinde şu bilgiler bulunabilir:
Mamul kodu
Hammadde kodu
Yarı mamul kodu
Sarfiyat miktarı
Ölçü birimi
Fire oranı
Sabit veya değişken sarfiyat
Alternatif malzeme
Geçerlilik tarihi
Reçete revizyonu
Depo bilgisi
Operasyon veya safha bağlantısı
Üretim miktarı değiştiğinde reçetedeki değişken sarfiyatlar üretilecek miktarla çarpılarak malzeme ihtiyacı oluşturulur.
Örneğin bir ürün için iki kilogram hammadde kullanılıyorsa 500 adetlik iş emrinde standart ihtiyaç 1.000 kilogram olacaktır. Reçetede ayrıca yüzde 3 fire bulunuyorsa ihtiyaç planının bu oranı dikkate alacak şekilde yapılandırılması gerekir.
4. Mikro İş Emri Kartı 231300 Menüsünü Açın
Üretim iş emrini doğrudan oluşturmak için İş Emri Kartı 231300 kullanılabilir.
Her bağımsız üretim işi için ayrı bir iş emri kodu oluşturulması önerilir. Böylece farklı ürün, sipariş, proje ve üretim partilerinin hareketleri birbirine karışmaz.
İş emri kartında genel olarak şu bilgiler girilir:
İş emri kodu
İş emri adı
Üretilecek ürün
Üretim miktarı
Planlanan başlangıç tarihi
Planlanan bitiş tarihi
Üretim deposu
Hammadde çıkış deposu
Proje kodu
Sorumluluk merkezi
Müşteri siparişi
Üretim safhası
Öncelik
Açıklama
İş emri durumu
İş emri kodları işletme içerisinde belirli bir standarda göre hazırlanmalıdır.
Örnek kodlama yapıları:
URET-0001
2026-00001
SIP-15001
PRJ-010001
MAK-260001
Kod yapısı üzerinden üretim yılı, sipariş, proje veya ürün grubu anlaşılabilir. Ancak çok uzun ve kullanıcı tarafından farklı yorumlanabilecek kodlardan kaçınılmalıdır.
5. İş Emri Adını ve Açıklamasını Doğru Girin
İş emri adı, üretimin ne için açıldığını kullanıcıların kolayca anlayabileceği şekilde hazırlanmalıdır.
Örnek iş emri adları:
1.000 Adet A Model Üretimi
ABC Firması 2456 Sipariş Üretimi
Temmuz Stok Tamamlama Üretimi
X Projesi Gövde Üretimi
500 Adet Yarı Mamul Kesim Üretimi
Açıklama alanına şu bilgiler eklenebilir:
Müşteri talebi
Teknik resim revizyonu
Özel kalite kriteri
Teslimat önceliği
Kullanılacak alternatif malzeme
Üretim rengi veya modeli
Paketleme şekli
Müşteri sipariş numarası
Üretimle ilgili özel notlar
İş emri adının yalnızca “üretim” veya “yeni iş” şeklinde bırakılması, üretim sayısı arttığında kullanıcıların doğru iş emrini bulmasını zorlaştırır.
6. Üretilecek Ürünü ve Miktarı Belirleyin
İş emri kartında üretilecek mamul seçilmeli ve planlanan miktar girilmelidir.
Üretim miktarı belirlenirken şu veriler kontrol edilmelidir:
Müşteri sipariş miktarı
Daha önce üretilen miktar
Açık sipariş miktarı
Mevcut mamul stoku
Rezerve mamul miktarı
Minimum stok seviyesi
Planlanan fire
Üretim parti büyüklüğü
Makine kapasitesi
Ambalaj veya koli miktarı
Örneğin müşterinin 1.000 adet siparişi bulunabilir ancak depoda kullanılabilir 200 adet mamul olabilir. Bu durumda üretilecek net miktar 800 adet olarak planlanabilir.
Ancak güvenlik stoku veya planlanan fire bulunuyorsa üretim miktarı yeniden değerlendirilmelidir.
7. İş Emri Başlangıç ve Bitiş Tarihlerini Girin
İş emrinde planlanan başlangıç ve tamamlanma tarihleri doğru girilmelidir.
Tarih planlamasında şu süreler değerlendirilmelidir:
Hammadde hazırlama süresi
Makine hazırlık süresi
Üretim süresi
Operasyonlar arası bekleme
Kalite kontrol süresi
Fason operasyon süresi
Paketleme süresi
Sevkiyat hazırlığı
Bakım veya vardiya duruşları
Malzemesi henüz tedarik edilmemiş bir iş emrinin aynı gün başlatılacak şekilde planlanması gerçekçi olmayabilir.
Mikro Fly’ın ileri üretim özelliklerinde zaman, makine, iş istasyonu ve insan kaynağının birlikte planlanmasına yönelik MRP2, rota, kapasite ve Gantt fonksiyonları yer almaktadır.
8. Müşteri Siparişiyle İş Emrini Bağlayın
Siparişe göre üretim yapan işletmelerde iş emrinin ilgili müşteri siparişiyle ilişkilendirilmesi önemlidir.
Sipariş bağlantısı sayesinde:
Hangi müşteri için üretim yapıldığı görülür.
Sipariş miktarıyla üretim miktarı karşılaştırılır.
Kısmi üretimler izlenir.
Açık sipariş miktarı takip edilir.
Mamul girişi siparişe bağlanabilir.
Sevkiyat planlaması kolaylaşır.
Sipariş bazında maliyet hesaplanabilir.
Siparişin termin riski görülebilir.
Mikro’da sipariş bazında üretilecek ürünleri izleyerek iş emri oluşturmayı sağlayan ayrı işlevler de bulunmaktadır. Bu yapıda sipariş miktarı veya açık kalan miktar üzerinden iş emri ve planlama kayıtları hazırlanabilir.
9. İş Emri Malzeme Planlama Fişi 232200 ile İhtiyaçları Kontrol Edin
İş emri oluşturulduktan sonra üretimde kullanılacak malzemelerin planlanması gerekir.
İş Emri Malzeme Planlama Fişi 232200 üzerinden ilgili iş emri seçilerek üretim için gerekli malzemeler incelenebilir. Resmî menü açıklamasında iş emri kodunun doğrudan girilebildiği veya F10 listesinden seçilebildiği belirtilmektedir.
Malzeme planlama kontrolünde şu bilgiler değerlendirilmelidir:
İş emri miktarı
Reçeteye göre gerekli hammadde
Yarı mamul ihtiyaçları
Mevcut depo miktarı
Kullanılabilir stok
Rezerve miktar
Daha önce üretime çıkarılan miktar
Kalan ihtiyaç
Açık satın alma siparişleri
Fason firmada bulunan stok
Planlanan fire miktarı
Malzeme planlaması, üretime çıkış yapılmadan önce eksik hammaddelerin belirlenmesini sağlar.
Eksik malzemesi bulunan iş emirleri kontrol edilmeden üretime açılırsa:
Üretim yarım kalabilir.
Makine bekleme süresi oluşabilir.
Acil satın alma yapılabilir.
Nakliye maliyeti artabilir.
Müşteri siparişi gecikebilir.
Farklı iş emirlerinin malzemeleri karışabilir.
10. Mikro Üretime Çıkış İşlemini Yapın
İş emrinde planlanan hammaddelerin üretime verilmesi gerekir.
Üretim yapısına göre üretim hareketleri tek evrak üzerinden veya giriş–çıkış hareketleri ayrılarak kaydedilebilir.
Kullanılabilecek temel üretim evrakları arasında:
Üretim Hareket Fişi 233000
Üretime Çıkış Fişi 233110
Ürün Giriş Fişi 233210
bulunmaktadır.
Resmî Mikro destek içeriğinde üretim hareketlerinin ilgili iş emrine bağlanması için Üretim Hareket Fişinin iş emri kodu alanının kullanıldığı belirtilmektedir.
Üretime çıkış sırasında şu bilgiler girilebilir:
İş emri kodu
Hammadde kodu
Çıkış miktarı
Ölçü birimi
Çıkış deposu
Üretim deposu
Lot numarası
Seri numarası
Proje kodu
Sorumluluk merkezi
Evrak tarihi
Açıklama
Üretime verilen gerçek miktar standart reçeteden farklıysa gerçekleşen miktarın doğru kaydedilmesi gerekir.
Üretim Hareket Fişi ile Üretime Çıkış Fişi Arasındaki Fark
Üretim Hareket Fişi, üretime verilen malzemeler ile üretimden alınan ürünleri tek üretim hareketi içerisinde yönetmek amacıyla kullanılabilir.
Üretime Çıkış Fişi ise hammaddelerin üretime verilmesini ayrı bir hareket olarak kaydeder.
Ürün Giriş Fişi de tamamlanan mamul veya yarı mamullerin depoya alınmasında kullanılır.
İşletme aşağıdaki yöntemlerden birini tercih edebilir:
Tek Evraklı Üretim
Hammadde tüketimleri ve mamul girişi aynı Üretim Hareket Fişinde kaydedilir.
Bu yöntem:
Kısa sürede tamamlanan
Basit reçeteli
Tek aşamalı
Aynı anda giriş ve çıkış yapılabilen
üretimler için kullanılabilir.
Ayrı Giriş ve Çıkışlı Üretim
Hammaddeler önce Üretime Çıkış Fişiyle üretime verilir. Üretim tamamlandıkça mamuller Ürün Giriş Fişiyle depoya alınır.
Bu yöntem:
Uzun süren
Kısmi tamamlanan
Çok aşamalı
Gerçek tüketimi sonradan belli olan
Parti veya lot takibi yapılan
üretimler için daha kontrollü olabilir.
İşletmenin üretim sürecine uygun evrak yöntemi kurulum aşamasında belirlenmelidir.
11. Gerçekleşen Hammadde Tüketimlerini Girin
Standart ürün reçetesinde planlanan malzeme miktarıyla üretimde gerçekten kullanılan miktar aynı olmayabilir.
Örneğin reçeteye göre 1.000 adet ürün için 2.000 kilogram hammadde gerekiyor olabilir. Ancak gerçekleşen tüketim 2.080 kilogram olabilir.
Aradaki 80 kilogram fark şu nedenlerden oluşabilir:
Standart üretim firesi
Hatalı üretim
Makine ayarsızlığı
Kalitesiz hammadde
Operatör hatası
Deneme üretimi
Kırılma veya bozulma
Yanlış ölçü birimi
Reçete hatası
Eksik üretim kaydı
Gerçek tüketimlerin doğru girilmesi ürün maliyetlerinin ve stokların doğru oluşması için önemlidir.
Her üretimde standart reçete miktarının değiştirilmeden kullanılması, gerçekleşen tüketim farklıysa yanlış stok ve maliyet oluşmasına neden olabilir.
12. Mikro Ürün Giriş Fişi 233210 ile Mamul Girişi Yapın
Üretim tamamlandığında mamul veya yarı mamuller Ürün Giriş Fişi 233210 ile ilgili depoya alınabilir.
Resmî Mikro destek içeriğinde Ürün Giriş Fişindeki iş emri kodu alanına, ürün girişinin hangi iş emrine ait olduğunun girilmesi gerektiği belirtilmektedir. İş emri F10 listesinden de seçilebilir.
Ürün girişinde şu bilgiler kontrol edilmelidir:
İş emri kodu
Üretilen mamul
Gerçekleşen miktar
Giriş deposu
Evrak tarihi
Lot numarası
Seri numarası
Proje kodu
Sorumluluk merkezi
Kalite kontrol durumu
Açıklama
Üretilen miktar iş emrinin tamamından düşükse yalnızca gerçekleşen miktar kadar ürün girişi yapılmalıdır.
Mikro’da Kısmi Üretim Girişi Nasıl Yapılır?
İş emrindeki miktarın tamamı aynı gün üretilmeyebilir.
Örneğin 1.000 adetlik iş emri şu şekilde tamamlanabilir:
Birinci gün 300 adet
İkinci gün 400 adet
Üçüncü gün 250 adet
Dördüncü gün 50 adet
Her üretim tamamlanmasında gerçekleşen miktar kadar ürün girişi oluşturulabilir.
İlk 300 adet üretildiğinde iş emri tamamen kapatılmamalıdır. Açık kalan 700 adet sistemde görülmeye devam etmelidir.
Kısmi üretimde şu bilgiler kontrol edilmelidir:
Planlanan üretim miktarı
Önceki üretim girişleri
Son üretim miktarı
Toplam gerçekleşen üretim
Açık kalan miktar
Toplam hammadde tüketimi
Kalan malzeme
Gerçekleşen fire
Mamul maliyeti
Bütün üretim tamamlandığında toplam giriş miktarı iş emri miktarıyla karşılaştırılmalıdır.
13. Fire, Hurda ve Hatalı Üretimi Kaydedin
Üretimde ortaya çıkan fire ve hurdanın kayıt altına alınması gerekir.
Takip edilebilecek üretim kayıpları:
Normal üretim firesi
Kesim firesi
Kırılma
Bozulma
Hatalı üretim
İkinci kalite ürün
Numune üretimi
Makine ayar tüketimi
Hurda
Yeniden işleme
Eksik üretim
Fire kaydedilmeden üretim kapatılırsa kullanılan hammadde ile depoya giren mamul arasında açıklanamayan fark oluşabilir.
İş emri tamamlanırken şu denge kontrol edilmelidir:
Üretime verilen malzeme = Mamulde kullanılan malzeme + Kalan malzeme + Fire + Hurda
Üretimden kalan kullanılabilir malzemeler yeniden depoya alınmalı veya başka bir iş emrine aktarılmalıdır.
14. Lot ve Seri Numaralarını İş Emrine Bağlayın
Gıda, kimya, otomotiv, elektronik, medikal ve makine sektörlerinde lot veya seri numarası takibi gerekebilir.
Üretime verilen hammaddelerin lot numaraları ve üretimden çıkan mamullerin lot veya seri numaraları kaydedilmelidir.
Bu yapı sayesinde bir mamulün:
Hangi hammaddelerden üretildiği
Hangi hammadde lotlarının kullanıldığı
Hangi iş emriyle üretildiği
Hangi tarihte üretildiği
Hangi operatör veya makinede üretildiği
Hangi kalite kontrol işlemlerinden geçtiği
Hangi müşteriye sevk edildiği
geriye dönük olarak takip edilebilir.
Lot veya seri numarasının üretim hareketi sırasında girilmemesi ürün izlenebilirliğinin bozulmasına neden olabilir.
15. Mikro İş Emri Stok Hareketlerini Kontrol Edin
Üretim giriş ve çıkışları tamamlandıktan sonra iş emrine bağlı stok hareketleri kontrol edilmelidir.
İş emri stok hareketleri üzerinden genel olarak şu kayıtlar incelenebilir:
Üretime verilen hammaddeler
Üretime verilen yarı mamuller
Üretimden giren mamuller
Üretimden giren yarı mamuller
Fire ve hurda hareketleri
Kısmi üretim girişleri
İade edilen malzemeler
Fason hareketleri
Açık üretim miktarı
İş emriyle bağlantısı olmayan üretim hareketleri, ilgili işin tüketim ve maliyet raporlarında görünmeyebilir.
Bu nedenle üretim evraklarında iş emri kodunun doğru seçildiğinden emin olunmalıdır.
16. Mikro İş Emri Listesi 230015 Üzerinden Üretimi İzleyin
Açılan iş emirleri İş Emri Listesi 230015 üzerinden kontrol edilebilir.
İş emri listelerinde aşağıdaki bilgiler incelenebilir:
İş emri kodu
İş emri adı
Üretilecek ürün
Planlanan miktar
Gerçekleşen miktar
Açık miktar
Başlangıç tarihi
Bitiş tarihi
İş emri durumu
Müşteri siparişi
Proje
Üretim partisi
Depo bilgileri
Mikro’nun iş emri yapısında üretimlerin parti miktarlarına göre birden fazla iş emri kartına bölünebilmesi mümkündür. Bu yöntem büyük üretim siparişlerinin daha küçük ve yönetilebilir partiler halinde planlanmasını sağlar.
17. Planlanan ve Gerçekleşen Üretimi Karşılaştırın
İş emrinin yalnızca tamamlanıp tamamlanmadığına bakılmamalıdır.
Planlanan ve gerçekleşen üretim değerleri karşılaştırılmalıdır.
Karşılaştırılabilecek değerler:
Planlanan üretim miktarı
Gerçekleşen üretim miktarı
Planlanan hammadde
Gerçekleşen hammadde
Planlanan fire
Gerçekleşen fire
Planlanan başlangıç
Gerçekleşen başlangıç
Planlanan bitiş
Gerçekleşen bitiş
Standart üretim süresi
Gerçekleşen üretim süresi
Standart maliyet
Gerçekleşen maliyet
Sapmaların nedenleri ayrıca analiz edilmelidir.
Örneğin hammadde tüketimi sürekli reçetenin üzerinde gerçekleşiyorsa:
Reçete yanlış olabilir.
Ürün revizyonu sisteme işlenmemiş olabilir.
Makine yüksek fire oluşturuyor olabilir.
Ölçü birimi hatalı olabilir.
Operatör hatası bulunabilir.
Üretim miktarı eksik girilmiş olabilir.
Hurda hareketleri kaydedilmemiş olabilir.
18. Mikro Üretim Maliyetini Kontrol Edin
İş emrine bağlı üretim maliyeti hesaplanırken yalnızca hammadde maliyetine bakılmamalıdır.
Üretim maliyetine dâhil edilebilecek unsurlar:
Hammadde maliyeti
Yarı mamul maliyeti
Direkt işçilik
Makine maliyeti
Enerji gideri
Fason işçilik
Fire maliyeti
Hurda etkisi
Ambalaj maliyeti
Kalite kontrol maliyeti
Genel üretim giderleri
Mikro Jump temel üretim, stok ve maliyet süreçlerini bir arada yönetmeye yönelik özellikler sunarken Mikro Fly ileri üretim, rota, kapasite ve detaylı üretim maliyetleri açısından daha kapsamlıdır.
Planlanan maliyet ile gerçekleşen maliyet arasındaki fark aşağıdaki nedenlerden oluşabilir:
Hammadde fiyat değişikliği
Fazla malzeme tüketimi
Yüksek fire
Fazla işçilik süresi
Makine duruşları
Fason fiyat farkı
Yanlış reçete
Eksik üretim girişi
Yanlış depo veya stok hareketi
19. Mikro Üretim İş Emri Nasıl Kapatılır?
İş emri kapatılmadan önce üretim hareketlerinin eksiksiz olduğu kontrol edilmelidir.
Kapanış kontrol listesi:
Planlanan üretim tamamlandı mı?
Bütün mamul girişleri yapıldı mı?
Kısmi üretimlerden açık miktar kaldı mı?
Hammadde tüketimleri girildi mi?
Kalan malzemeler depoya alındı mı?
Fire ve hurda kayıtları tamamlandı mı?
Lot ve seri numaraları doğru mu?
Fason işlemler kapandı mı?
İş emrine bağlı açık hareket var mı?
Maliyetler oluştu mu?
Planlanan ve gerçekleşen miktarlar karşılaştırıldı mı?
Müşteri siparişi üretimle eşleşiyor mu?
Açık üretim veya stok hareketi bulunurken iş emrinin kapatılması raporlarda eksik ve yanıltıcı sonuçlara neden olabilir.
İş emri tamamlandıktan sonra durum bilgisi işletmenin kullandığı üretim akışına göre tamamlandı veya kapandı olarak güncellenmelidir.
Mikro’da Otomatik İş Emri Oluşturma Yöntemleri
İş emirlerinin her zaman tek tek manuel olarak açılması gerekmez.
Üretim modeline göre farklı iş emri oluşturma yöntemleri kullanılabilir.
Genel Amaçlı İş Emri Oluşturma 230013
Genel Amaçlı İş Emri Oluşturma 230013, seçilen ürün ve üretim miktarına göre iş emri hazırlamak amacıyla kullanılabilir.
Resmî destek açıklamasına göre bu menü seçilen ana ürünü iş emriyle planlar; ürün reçetesindeki alt ürünleri otomatik olarak ayrıca planlamaz. Çok seviyeli üretimlerde alt yarı mamuller için kullanılacak iş emri yöntemi ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yöntem şu durumlarda kullanılabilir:
Belirli bir üründen üretim yapılacaksa
Müşteri siparişi bağlantısı zorunlu değilse
Stok tamamlama üretimi yapılacaksa
Tek seviyeli veya basit üretim varsa
Hızlı şekilde iş emri oluşturulacaksa
Sipariş Bazında İş Emri Oluşturma
Müşteri siparişlerine göre üretim yapan işletmeler sipariş bazında iş emri oluşturma yöntemini kullanabilir.
Bu yöntemde:
Açık müşteri siparişleri incelenir.
Üretilecek ürünler seçilir.
Sipariş miktarı veya kalan miktar belirlenir.
İş emri oluşturulur.
Malzeme planlama kayıtları hazırlanır.
İş emri siparişle ilişkilendirilir.
Mikro’nun resmî destek içeriğinde sipariş bazında üretilecek ürünleri izleyerek iş emri ve planlama fişi oluşturma yapısı bulunmaktadır.
Stoğa Üretilecek Ürünler İçin İş Emri Oluşturma
Müşteri siparişi olmadan minimum stok, satış tahmini veya depo ihtiyacına göre üretim yapan işletmeler stoğa üretilecek ürünleri izleyerek iş emri oluşturabilir.
Bu yöntemde:
Mevcut mamul stoku
Minimum stok seviyesi
Bekleyen siparişler
Planlanan stok miktarı
Daha önce açılmış iş emirleri
Devam eden üretimler
değerlendirilerek üretim ihtiyacı oluşturulabilir.
Mikro’da Stoğa Üretilecek Ürünlerle İlgili İzleme ve İş Emri Oluşturma 230009 menüsü bu amaçla kullanılan seçeneklerden biridir.
Üretim Talep Fişinden İş Emri Oluşturma
Üretim taleplerinin önce onaya veya planlama değerlendirmesine alınması gereken işletmeler Üretim Talep Fişinden İş Emri Oluşturma ve İzleme 230039 yöntemini kullanabilir.
Bu yapıda:
Üretim talebi oluşturulur.
Talep edilen ürün ve miktar belirlenir.
Talep planlama tarafından kontrol edilir.
Uygun miktar için iş emri oluşturulur.
Talebin iş emrine dönüşme durumu izlenir.
Bu yöntem üretim talebiyle kesinleşmiş iş emirlerinin birbirinden ayrılmasını sağlar.
Tarih Bazında İhtiyaçlardan İş Emri Oluşturma
Çok seviyeli ürün yapısı bulunan işletmelerde mamul ve yarı mamul ihtiyaçları tarihe göre incelenebilir.
Mikro’nun ürün ve yarı ürün ihtiyaçlarını tarih bazında izleyerek iş emri oluşturma yapısında, belirli depolarda yeterli yarı mamul bulunması durumunda gereksiz yarı mamul iş emri açılmasının engellenmesine yönelik kontroller bulunabilir.
Bu yöntem:
Çok seviyeli ürün ağacı bulunan
Yarı mamul üreten
Aynı yarı mamulü birçok mamulde kullanan
Malzeme ihtiyacını tarihe göre planlayan
işletmeler için faydalı olabilir.
Mikro Üretim İş Emri Örneği
Bir işletmenin 500 adet metal gövde üreteceğini düşünelim.
Ürün reçetesi
Bir adet metal gövde için:
2 kilogram sac
4 adet bağlantı parçası
1 adet etiket
0,5 kilogram boya
Yüzde 2 planlanan fire
kullanılmaktadır.
Birinci adım: İş emri açılır
İş Emri Kartı 231300 üzerinden şu bilgiler girilir:
İş emri kodu: URET-26001
İş emri adı: 500 Adet Metal Gövde Üretimi
Ürün: Metal Gövde
Miktar: 500 adet
Başlangıç tarihi: 3 Ağustos 2026
Bitiş tarihi: 7 Ağustos 2026
Hammadde deposu: Ana Hammadde
Mamul deposu: Mamul Deposu
İkinci adım: Malzeme ihtiyacı kontrol edilir
Standart reçeteye göre:
1.000 kilogram sac
2.000 adet bağlantı parçası
500 adet etiket
250 kilogram boya
ihtiyacı oluşur.
Fire ve güvenlik payları işletmenin reçete yapısına göre ayrıca hesaplanır.
Üçüncü adım: Malzemeler üretime çıkarılır
Gerçekte:
1.025 kilogram sac
2.000 adet bağlantı parçası
500 adet etiket
255 kilogram boya
üretime verilir.
Dördüncü adım: Kısmi üretim yapılır
İlk gün 200 adet, ikinci gün 180 adet, son gün 115 adet sağlam ürün üretilir.
Toplam sağlam ürün: 495 adet
Ayrıca:
3 adet ikinci kalite
2 adet hurda
oluşur.
Beşinci adım: Ürün girişleri kaydedilir
495 adet sağlam ürün mamul deposuna, üç adet ikinci kalite ürün ayrı depoya alınır. İki adet hurda üretim kaybı olarak kaydedilir.
Altıncı adım: Maliyet kontrol edilir
Standart reçeteyle gerçekleşen tüketimler karşılaştırılır.
Sac kullanımında 25 kilogram, boya kullanımında beş kilogram fark varsa bu farkın fire, reçete veya üretim kaynaklı olup olmadığı incelenir.
Yedinci adım: İş emri kapatılır
Mamul girişleri, fireler, hammadde tüketimleri ve maliyetler kontrol edildikten sonra iş emri tamamlanır.
Mikro Üretim İş Emrinde En Sık Yapılan Hatalar
Reçete Oluşturmadan İş Emri Açılması
Malzeme ihtiyacı ve standart tüketim hesaplanamayabilir.
Yanlış Mamulün Seçilmesi
Üretim hareketleri ve maliyetler yanlış ürün kartına kaydedilebilir.
İş Emri Kodu Girilmeden Üretim Hareketi Yapılması
Üretime çıkış ve ürün girişleri iş emri raporlarına bağlanmayabilir.
Müşteri Siparişinin Bağlanmaması
Hangi sipariş için üretim yapıldığı takip edilemeyebilir.
Yanlış Üretim Miktarı Girilmesi
Malzeme planları ve üretim ihtiyaçları hatalı oluşabilir.
Kısmi Üretimde İş Emrinin Kapatılması
Açık kalan üretim miktarları kaybolabilir.
Fire ve Hurdanın Kaydedilmemesi
Hammadde tüketimi ile mamul girişi arasında açıklanamayan fark oluşabilir.
Gerçek Tüketim Yerine Sürekli Standart Reçete Kullanılması
Stok ve fiilî maliyet kayıtları gerçek üretimden uzaklaşabilir.
Ürün Girişinde Yanlış Depo Seçilmesi
Mamul stokları yanlış depoda görünebilir.
Lot ve Seri Numaralarının Girilmemesi
Ürün izlenebilirliği bozulabilir.
Eski Reçeteyle Üretim Yapılması
Teknik değişiklikler malzeme planına ve ürün maliyetine yansımaz.
Açık İş Emirlerinin Kontrol Edilmemesi
Tamamlanmış üretimler sistemde açık kalabilir ve yeni planlamalarda mükerrer ihtiyaç oluşturabilir.
Mikro Jump Üretim İş Emri Nasıl Yapılır?
Mikro Jump’ın üretim yapısı, temel üretim ve fason süreçlerini stok, maliyet ve muhasebe kayıtlarıyla birlikte yönetmek isteyen işletmeler için kullanılabilir.
Mikro Jump üretim iş emri süreci genel olarak şöyledir:
Ürün ve stok kartları hazırlanır.
Sarfiyat veya reçete bilgileri oluşturulur.
İş Emri Kartı açılır.
Üretilecek ürün ve miktar belirlenir.
Malzeme ihtiyaçları kontrol edilir.
Üretim hareketleri iş emrine bağlanır.
Üretilen mamuller depoya alınır.
Fire ve hurda kayıtları girilir.
Standart maliyetler kontrol edilir.
İş emri kapatılır.
Temel reçete, iş emri, stok ve standart maliyet takibi yapan orta ölçekli üretim işletmeleri Mikro Jump çözümünü değerlendirebilir.
Mikro Fly Üretim İş Emri Nasıl Yapılır?
Mikro Fly, daha kapsamlı üretim ve kaynak planlama ihtiyacı bulunan işletmelere yönelik ileri seviye ERP çözümüdür.
Mikro Fly üretim iş emirleri şu süreçlerle ilişkilendirilebilir:
MRP2 planlaması
Üretim rotaları
Operasyon sıraları
İş merkezleri
Makine kapasiteleri
Personel kaynakları
Gantt planlaması
Tarih bazlı tedarik
Fason operasyonlar
Fiilî maliyetler
Detaylı üretim raporları
Mikro Fly’ın resmî ürün açıklamasında iş emirleriyle ekip yönetimi, operasyon rotaları, Gantt şemaları, kapasite ve detaylı üretim maliyeti takibi ileri üretim özellikleri arasında sayılmaktadır.
Çok aşamalı üretim, kapasite planlama ve fiilî maliyet ihtiyacı bulunan işletmeler için iş emri yapısı rota ve operasyonlarla birlikte tasarlanmalıdır.
Mikro İş Emri Raporlarında Neler Olmalıdır?
Profesyonel bir iş emri raporunda şu bilgiler bulunmalıdır:
İş emri kodu
İş emri adı
Üretilecek ürün
Müşteri siparişi
Proje kodu
Planlanan miktar
Gerçekleşen miktar
Açık miktar
Planlanan başlangıç
Gerçekleşen başlangıç
Planlanan bitiş
Gerçekleşen bitiş
Planlanan hammadde
Gerçekleşen hammadde
Fire miktarı
Hurda miktarı
İkinci kalite miktarı
Standart maliyet
Gerçekleşen maliyet
Üretim deposu
İş emri durumu
Yönetici raporlarında ayrıca şu göstergeler bulunabilir:
Açık iş emri sayısı
Geciken iş emirleri
Malzeme bekleyen üretimler
Bugün tamamlanacak işler
Ürün bazında üretim miktarı
Ortalama üretim süresi
Fire oranı
Maliyet sapması
Makine veya iş merkezi yükü
Planlanan ve gerçekleşen üretim oranı
Müşteri siparişi termin riski
Mikro Üretim İş Emri Kurulumu Nasıl Yapılır?
Başarılı bir iş emri sistemi için işletmenin gerçek üretim akışı analiz edilmelidir.
Kurulum süreci genel olarak şu aşamalardan oluşur:
1. Üretim yöntemi analiz edilir.
2. Mikro Jump veya Mikro Fly lisansı kontrol edilir.
3. Hammadde, yarı mamul ve mamul yapısı belirlenir.
4. Stok kartları düzenlenir.
5. Ölçü birimleri standartlaştırılır.
6. Depo yapısı oluşturulur.
7. Ürün reçeteleri hazırlanır.
8. Reçete revizyon yöntemi belirlenir.
9. Fire oranları tanımlanır.
10. İş emri kodlama standardı hazırlanır.
11. Sipariş–iş emri bağlantısı oluşturulur.
12. Malzeme planlama yöntemi belirlenir.
13. Üretim hareket evrakları yapılandırılır.
14. Kısmi üretim yöntemi hazırlanır.
15. Lot ve seri numarası süreci belirlenir.
16. Fason operasyonlar tanımlanır.
17. Maliyet yöntemi hazırlanır.
18. Kullanıcı yetkileri düzenlenir.
19. İş emri raporları oluşturulur.
20. Örnek üretim işlemleri yapılır.
21. Kullanıcılara eğitim verilir.
22. Canlı kullanıma geçilir.
23. Teknik destek süreci başlatılır.
Her üretim işletmesinde aynı iş emri sistemi kullanılmamalıdır. Tekstil, metal, makine, plastik, gıda ve kimya üretimlerinin reçete, operasyon, fire, lot ve maliyet yapıları birbirinden farklıdır.
Hesap Yazılım Mikro Üretim İş Emri Çözümleri
Hesap Yazılım Bilişim ve Danışmanlık LTD. ŞTİ., Mikro Jump ve Mikro Fly kullanan işletmelere üretim iş emri kurulumu, danışmanlık, eğitim ve özel raporlama hizmetleri sunmaktadır.
Sunulan hizmetler:
Mikro üretim iş emri kurulumu
Mikro İş Emri Kartı yapılandırması
Ürün ve stok kartlarının düzenlenmesi
Ürün reçetesi oluşturma
Çok seviyeli ürün ağacı kurulumu
Reçete revizyon yönetimi
Sarfiyat tanımları
İş Emri Malzeme Planlama
Sipariş bazında iş emri oluşturma
Stoğa üretim iş emri oluşturma
Üretim talebinden iş emri oluşturma
Üretime çıkış süreçleri
Kısmi üretim girişi
Mamul ve yarı mamul girişleri
Fire ve hurda takibi
Lot ve seri numarası yönetimi
Fason üretim entegrasyonu
Üretim maliyet hesaplama
Planlanan–gerçekleşen maliyet analizi
Mikro Jump üretim danışmanlığı
Mikro Fly MRP2 danışmanlığı
Özel iş emri raporları
Yönetici dashboard ekranları
Kullanıcı yetkilendirme
Kullanıcı eğitimleri
Uzaktan teknik destek
İşletmeye özel yazılım geliştirme
Mikro Üretim İş Emri ile Üretiminizi Kontrol Altına Alın
Mikro üretim iş emirleri doğru yapılandırıldığında:
Üretilecek mamuller önceden planlanabilir.
Müşteri siparişleri üretime bağlanabilir.
Hammadde ihtiyaçları hesaplanabilir.
Eksik malzemeler üretimden önce görülebilir.
Üretime verilen malzemeler takip edilebilir.
Kısmi üretimler kayıt altına alınabilir.
Fire ve hurda miktarları kontrol edilebilir.
Mamul girişleri doğru depoya alınabilir.
Lot ve seri numarası izlenebilirliği sağlanabilir.
Planlanan ve gerçekleşen üretim karşılaştırılabilir.
Ürün maliyetleri daha doğru hesaplanabilir.
Geciken iş emirleri raporlanabilir.
Üretim performansı ölçülebilir.
Üretim hareketlerinizi yalnızca stok giriş ve çıkışlarıyla takip etmek yerine, Mikro iş emri sistemiyle ürün, sipariş, reçete, malzeme, maliyet ve termin süreçlerini ortak bir yapı içerisinde yönetebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Mikro üretim iş emri hangi menüden açılır?
Üretim iş emri doğrudan İş Emri Kartı 231300 üzerinden açılabilir. Ürün, miktar, tarih, depo ve ilgili üretim bilgileri iş emri kartına girilir.
Mikro Genel Amaçlı İş Emri Oluşturma menüsü nedir?
Genel Amaçlı İş Emri Oluşturma 230013, seçilen ürün ve miktara göre iş emri hazırlanmasını sağlar. Resmî açıklamaya göre yalnızca seçilen ürün için iş emri oluşturur; alt ürünleri ayrıca planlamaz.
Mikro iş emrine ürün reçetesi nasıl bağlanır?
Üretilecek mamulün ürün ve sarfiyat tanımları hazırlanır. İş emrinde ilgili mamul seçildiğinde üretim miktarına göre reçetedeki malzeme ihtiyaçları planlanabilir.
Mikro iş emri malzeme planlama hangi menüdedir?
İş Emri Malzeme Planlama Fişi 232200 üzerinden iş emri seçilerek malzeme ihtiyaçları incelenebilir. İş emri kodu F10 listesinden seçilebilir.
Mikro’da üretime hammadde çıkışı nasıl yapılır?
Üretim yöntemine göre Üretim Hareket Fişi 233000 veya Üretime Çıkış Fişi 233110 kullanılabilir. Hareketin ilgili iş emrine bağlanması gerekir.
Mikro’da üretilen mamul nasıl depoya alınır?
Tamamlanan mamul veya yarı mamuller Ürün Giriş Fişi 233210 ile depoya alınabilir. Fiş üzerindeki iş emri kodu alanından ilgili iş emri seçilmelidir.
Mikro üretim hareket fişi nedir?
Üretimde kullanılan malzemeler ile üretimden alınan mamullerin aynı üretim hareketi içerisinde kaydedilebildiği evraktır. Hareket ilgili iş emri koduna bağlanmalıdır.
Mikro’da kısmi üretim yapılabilir mi?
Evet. Gerçekleşen miktar kadar mamul girişi yapılarak iş emrinin açık kalan miktarı takip edilebilir. Bütün miktar tamamlanmadan iş emri kapatılmamalıdır.
Mikro iş emrine müşteri siparişi bağlanabilir mi?
Sipariş bazında üretim ve iş emri oluşturma yöntemleriyle müşteri siparişleri üretim planlarına bağlanabilir. Böylece sipariş miktarı, üretilen miktar ve açık miktar karşılaştırılabilir.
Mikro’da stoğa üretim iş emri oluşturulabilir mi?
Evet. Stoğa Üretilecek Ürünlerle İlgili İzleme ve İş Emri Oluşturma 230009 üzerinden stok ihtiyacına yönelik üretimler planlanabilir.
Üretim talep fişinden iş emri oluşturulabilir mi?
Üretim Talep Fişinden İş Emri Oluşturma ve İzleme 230039 üzerinden talepler kontrol edilerek iş emirlerine dönüştürülebilir.
Mikro iş emri nasıl kapatılır?
Planlanan üretim, mamul girişleri, hammadde tüketimleri, fireler, iadeler ve maliyetler kontrol edildikten sonra iş emrinin durumu tamamlandı veya kapandı olarak güncellenmelidir.
Mikro iş emrinde fire nasıl takip edilir?
Standart reçetedeki tüketimle gerçekleşen tüketim karşılaştırılır. Normal fire, hatalı üretim ve hurda miktarları ilgili üretim ve stok hareketleriyle kayıt altına alınır.
Mikro iş emrinde lot ve seri numarası kullanılabilir mi?
Stok kartları ve üretim altyapısı uygun şekilde yapılandırıldığında kullanılan hammadde lotları ile üretilen mamullerin lot veya seri numaraları takip edilebilir.
Mikro Jump ile iş emri oluşturulabilir mi?
Mikro Jump, temel üretim ve fason yönetimi kapsamında üretim, stok, maliyet ve muhasebe süreçlerinin birlikte yönetilmesini destekler.
Mikro Fly iş emrinin farkı nedir?
Mikro Fly iş emirleri rota, operasyon, makine, iş istasyonu, personel, kapasite, Gantt ve fiilî maliyet gibi ileri üretim süreçleriyle birlikte yönetilebilir.
Mikro üretim iş emri raporu hazırlanabilir mi?
Mikro veri yapısı ve üretim kayıtları uygun olduğunda ürün, sipariş, miktar, tüketim, fire, termin, maliyet ve iş emri durumlarını içeren özel üretim raporları hazırlanabilir.
Mikro Üretim İş Emri Danışmanlık ve Teknik Destek
Üretim reçetelerinizi hazırlamak, iş emirlerinizi doğru yapılandırmak, hammadde tüketimlerinizi takip etmek ve ürün maliyetlerinizi doğru hesaplamak için Hesap Yazılım ile iletişime geçebilirsiniz.
Hesap Yazılım Bilişim ve Danışmanlık LTD. ŞTİ.
Mikro Üretim İş Emri – Mikro Jump Üretim – Mikro Fly MRP2 – Ürün Reçetesi – Malzeme Planlama – Üretim Maliyet Takibi
E-posta: info@hesapyazilim.com – 0531 699 24 64
Web: www.hesapyazilim.com
